Jak urządzić kuchnię? cz. 1

Kuchnia przez lata zmieniała swój charakter. Już dawno przestała być miejscem, drugorzędnym, nieciekawym, schowanym za drzwiami. Stała się sercem domu. W kuchni spędzamy nie mało czasu. Myjemy, kroimy, gotujemy, sprzątamy, krótko mówiąc, krzątamy się w niej kilka godzin w ciągu dnia. Dlatego pomieszczenie to musi być przestronne, funkcjonalne. Musimy określić jej charakter, wziąć pod uwagę liczbę domowników. Czy będzie to miejsce jedynie, w którym tylko odgrzewamy posiłki czy gotujemy. Urządzająć kuchnię powinniśmy wziąć pod uwagę wiele czynników.

Projekt i ergonomi

Aby nasza praca przebiegała sprawnie i szybko powinniśmy pomyśleć o urządzeniu wnętrza zgodnie z zasadami ergonomii. Ustawienie lodówki czy zmywarki ma bardzo duże znaczenie. Zanim kupimy meble i sprzęt agd warto znać podstawy urządzania wnętrz. Jeżeli jest to dla nas czarna magia, skorzystajmy z pomocy fachowców. Odpowiedni i idealny układ kuchni to tzw. trójkąt roboczy, czyli zachowanie odpowiednich odległości między lodówką, zlewozmywakiem i kuchenką. Odległość między wierzchołkami naszego kuchennego trójkąta powinna być nieduża. A długość jego boków powinna wynosić od 4 do 6 metrów. Pamiętajmy o odpowiedniej długości blatu roboczego,odległości między szafkami, a sprzętem, wysokości szafek i umiejscowieniu okapu. W ergonomicznej kuchni wszystko ma być w zasięgu ręki, i wzroku. Zlew, blat i lodówka oraz kuchenka ustawiona tak byśmy nie musieli biegać po kuchni by z nich skorzystać, a szafki tak zawieszone by nie przystawiać do nich stołka,gdy chcemy z nich wyjąć np. pieprz.

Ergonomia w liczbach

Ergonomia to nie tylko właściwe i wygodne ustawienie mebli i sprzętu, ale ich rozmiar, wysokość, długość. Blat kuchenny powinien mieć 85 cm wysokości. Ale niekoniecznie. Fachowcy proponują cztery rodzaje wysokości blatu, w zależności od rodzaju czynności. Jeżeli obieramy warzywa długość powinna wynosić 110 - 100 cm, przy przygotowywaniu posiłków i zmywaniu naczyń wysokość blatu i zlewozmywaka wynosi 100-90 cm. Gdy mieszamy, gotujemy wysokość blatu wraz z płytą kuchenną powinna wynosić 90 - 80 cm.  Oczywiście nie w każdej kuchni możemy pozwolić sobie na takie blaty. W małych, wąskich, nieustawnych pomieszczeniach wyodrębnienie tylu stanowisk pracy jest nierealne. Dlatego standardowo blat razem ze zlewozmywakiem powinien mieć 85 cm wysokości. Płyta grzewcza powinna być na wysokości 60 - 70 cm. Nie zapominamy również o szafkach. Prawidłowa wysokość szafek to 85 – 90 cm. Odległość między blatem kuchennym, a szafkami wiszącymi, zapewniająca wygodną pracę, powinna wynosić ok. 55-60 cm.

Kuchnia otwarta czy zamknięta

Zarówno jedno rozwiązanie, jak i drugie ma wady i zalety. W przypadku kuchni otwartej jej styl musi nawiązywać do salonu. Ogromną zaletą jest to, że kuchnia tego typu wydaje się przestronna. A pani domu ma stały kontakt z domownikami i gośćmi. Wadą jest to, że wszystkie rzeczy są na widoku gości. Nie możemy sobie pozwolić na chaos i rozgardiasz w kuchni. Kuchnia zamknięta dla wielu jest lepszym rozwiązaniem. Jej styl może być różny niż wystrój salonu. Do pozostałych pomieszczeń nie przenikają zapachy. No i istotny argument dla wielu, brudne naczynia np. w zlewie nie będą widoczne. Wystarczy zamknąć drzwi kuchenne.

 
fot. Kuchnia otwarta (źródło: www.mclaughlinwoodworking.com)

      fot. Kuchnia zamknięta (źródło: www.mclaughlinwoodworking.com)

Podłoga

Gdy ustalimy praktyczne elementy naszej kuchni czyli co gdzie ma stać. Jaki układ będą mieć szafki. Czy kuchnia będzie zamkniętym czy otwartym pomieszczeniem Przystępujemy do położenia podłogi. Musi być to powierzchnia odporna na kontakt z wodą i różnymi substancjami. Jak i łatwa w czyszczeniu i konserwacji. Pasująca do stylu mieszkania, ale przede wszystkim praktyczna i funkcjonalna. Najbardziej popularna jest terakota. Ma wiele zalet, więc jest chętnie stosowana w kuchni. Płytki terakotowe są wysoce wytrzymałe, odporne na działanie środków chemicznych. Łatwe w utrzymaniu czystości. Ponadto występują w różnorodnej gamie kolorystycznej, wielu wzorach i formatach. Gres porcelanowy ma również  wiele zalet, co terakota i jest równie chętnie wykorzystywany. Ma wysoką wytrzymałość, odporny na działanie mechaniczne i na substancje chemiczne. Ciekawym rozwiązaniem będzie ułożenie podłogi z drewna. Niestety nie wszystkie gatunki nadają się do tego. Do kuchni najlepsze będą te bardzo twarde i odporne na wilgoć, a także na środki chemiczne egzotyczne gatunki drewna. Z naszych rodzimych drzew polecany jest twardy dąb lub buk.

 
fot. Terakota (źródło: www.miniaturedreams.blogspot.com)

fot. Gres porcelanowy (źródło: www.archiexpo.com)

Na kuchenną podłogę możemy położyć również panele. Należy tylko wybrać panele wysokiej jakości, które będą trwałe i odporne na ścieranie oraz z impregnowanymi krawędziami albo samemu je zaimpregnować odpowiednim środkiem. Minusem paneli może być to, że gdy upadnie nam coś gorącego garnek lub wyleje się wrzący olej, to mogą się nam zrobić w nich dziury. Oryginalnie będzie wyglądać podłoga z kamienia. Najlepiej pasuje granit. Marmur jest podatny na trwałe zaplamienia. Podłoga z kamienia jest trwała. Kamień jest materiałem bardzo ciężkim, więc nie zaleca się go do stosowania w pomieszczeniach na wyższych piętrach. Uważać też należy z polerowaniem. Kamień polerowany jest wyjątkowo śliski. A gdy jest mokry, grozi to wypadkiem. Stąd często stosuje się konglomeraty, a więc mieszanki różnych kruszyw z żywicami. Polecane do kuchni są również wykładziny PCV. Są łatwe w utrzymaniu. Odporne na wodę, tłuszcze. Poza tym mogą mieć antypoślizgową warstwę. Łatwiej stąpać po nich bosą nogą, bo nie są tak zimne jak terakota czy gres. Minusem jest to, że łatwo zrobić w nich dziurę. Po paru latach widać ślady użytkowania. Warto wtedy wymienić wykładzinę na nową. Zaletą jest to, że występują w wielu kolorach i wzorach. Doskonale imitują płytki czy panele.

 
fot. Panele laminowane (źródło: www.arhdecoration.com)

          
fot. Podłoga kamienna (źródło: www.bransonland.com)

Ściany

Ściany w kuchni powinny być odporne na wilgoć i temperaturę. Ale ważny jest również styl i kolorystyka. Najbardziej i najchętniej stosowana w kuchniach jest glazura. Łatwo się ją czyści, nie wchłania wilgoci,odporna na wysokie temperatury, niepalna. Ponadto występuje w wielu wzorach i kolorach. Najlepsza jest glazura pokryta grubszą warstwą szkliwa, szkliwiony gres i szkliwiony klinkier. Specjaliści nie polecają płytek nieszkliwionych, z gresu technicznego i polerowanego. Bardzo ważne są fugi, bo w nie wchodzi brud. Należy koniecznie dobrać odpowiedni rodzaj fugi. Dobrze sprawdzają się niewchłaniające tłuszczu i łatwe do czyszczenia spoiny epoksydowe. Można też wybrać płytki do układania bezfugowego. Popularne są również panele ścienne drewniane albo laminowane. Są to płyty wiórowe o grubości 1,6 cm pokryte fornirem z różnych gatunków drewna albo laminatem naśladującym drewno. Są ściśle połączone ze ścianami, co zapobiega powstawaniu szpar.

fot. Panele ścienne (źródło www.blimi.eu)

fot. Opoczno - glazura kuchenna

Dla miłośników industrialnych klimatów idealnie pasować będzie na ścianie blacha. Na ściany do kuchni można użyć różnych rodzajów blachy. Ściany można obłożyć całymi arkuszami, tak by nie było trudnych do utrzymania w czystości łączeń. Najbardziej popularna jest blacha ze stali szlachetnej blacha aluminiowa, blacha miedziana. Blacha stalowa o powierzchni chromowanej polerowana na wysoki połysk wywołuje odczucie zimna. Praktyczne są jednak blachy matowe, mimo że są droższe od polerowanych. Mniej na nich widać ślady palców, zacieki. Elegancko i oryginalnie na ścianach będzie wyglądał kamień w postaci mozaiki czy płytek. Najlepiej będzie pasował granit, bo nie wchłania tłuszczu i jest odporny na działanie substancji chemicznych. Jest łatwy również w czyszczeniu. Wadą jest wciąż wysoka cena.

fot. Płytki metalowe (źródło: www.wintonfamiliesmore.blogspot.com)

         
fot. Opoczno - płytki mozaika (źródło: www.wintonfamiliesmore.blogspot.com)

Wśród materiałów stosowanych na ściany znajdziemy również korek. Nie przyciąga kurzu i jest przyjemny w dotyku. Ma dobre właściwości izolacyjne, jest trwały, odporny na wilgoć i łatwy w czyszczeniu. Wnętrzu nadaje przytulny i ciepły klimat. Płytki korkowe mogą być naturalne, beżowe i brązowe. Spotkać można również woskowane lub malowane. Najczęstsze kolory to zieleń, czerwień, biel i czerń. Płytki naturalne można malować lakierami oraz bejcami do drewna. Do kuchni wkroczyło również szkło,tafle szklane o grubości co najmniej 6 mm. Szkło ma wiele zalet. Jest twarde, odporne na zarysowanie i łatwe do umycia. Nadaje wnętrzu oryginalny i nowoczesny charakter. Tafle mogą być gładkie lub piaskowane, przezroczyste albo barwione. Najtańszym materiałem wykończeniowym będzie farba akrylowa i lateksowa. Jest odporna na działanie wody i wilgoci. Tworzy powłokę, którą można zmywać. By ściana nie była jednolita możemy dzięki specjalnym szablonom wymalować najróżniejsze wzory.

 
fot. Ściana korkowa (źródło: www.kldhome.com.au)

         
fot. Szklana ściana (źródło: www.janinevasta.com)

Przyłącza i światło

Podczas projektowania wnętrz, szczególnie kuchni światło jest bardzo ważne. Dlatego należy wybrać odpowiednie oświetlenie sztuczne, które musi spełniać wiele wymogów. Przede wszystkim musimy wiedzieć, że gniazdka powinny być na wysokości 100-115cm od podłogi. Gniazdko do okapu powinny być 200, 220  cm w osi okapu lub nad szafkami górnymi. Do oświetlenia podszafkowego używamy kostki lub gniazdka, które należy umieścić bezpośrednio nad linią szafek. Jeżeli mamy płyty ceramiczne powinniśmy mieć tzw siłę. Do zasilania płyt potrzebne jest napięcie 380 V.

fot. Osram - oświetlenie kuchni      

fot. Osram - oświetlenie stołu

Rozmieszczając oświetlenie kuchni musimy zastosować oświetlenie ogólne dotyczące całego wnętrza i robocze, poszczególnych stref i elementów. Do światła ogólnego nadają się lampy wiszące z kloszem albo wmontowane w podwieszanym suficie oprawy sufitowe. Jeśli chodzi o światło robocze musi być ono jasne, ale nie powinno oślepiać. Zwykle wybiera się oprawy, które można regulować. Jak możemy rozmieścić światło robocze? Pod górnymi szafkami można zamontować świetlówki liniowe o mocy 8-15 W oświetlające blat. Można kupić pojedyncze świetlówki w oprawach lub przeznaczone do łączenia w systemy. Popularne są również oprawy halogenowe z żarówkami o mocy 20 W i kącie padania światła 30°, które montuje się do spodu szafek albo umieszcza w otworach w nich wyciętych. Pojedyncze oprawy rozmieszcza się zwykle co 40-60 cm. Do kupienia również  oprawy w panelach. Do górnych szafek można przyczepić reflektorki na wysięgnikach. W kuchniach w których nie ma wiszących szafek, można zamontować oprawy świetlówkowe albo specjalne kinkiety kierujące światło do dołu, zawieszane około 80 cm nad blatem.

fot. Osram - oświetlenie zlewozmywaka

fot. Osram - oświetlenie blatu roboczego

Żarówki i halogeny

Tradycyjne żarówki dają ciepłe żółtawe światło. Są najpopularniejszym źródlem światła, bo są tanie.  Ich światło nie jest mocne, nie można też określić kąta jego padania, dlatego najczęściej wykorzystuje się je jako źródło oświetlenia ogólnego i nastrojowego. Świecą ok. 1000 godzin. Popularne stały się również halogeny, które dają  światło jasne i mocne o większym natężeniu niż tradycyjne żarówki tej samej mocy. Działają dwa razy dłużej i można określić ich kąt padania światła. Mają wszechstronne zastosowanie, zarówno do   oświetlenia ogólnego, a także miejscowego i punktowego. Mogą być wysoko – (230 V) i niskonapięciowe (12 i 24 V). Te ostatnie wymagają transformatora, który obniży napięcie dopływającego do niego prądu. Wadą żarówek halogenowych jest to, że wytwarzają dużo ciepła, szybko się nagrzewają. W związku z tym należy umieszczać je w odpowiedniej odległości od oświetlanego przedmiotu.  Nie wolno ich dotykać gołymi rękami, gdyż można zniszczyć powłokę ochronną.

Przeczytaj koniecznie:

Jak urządzić kuchnię cz. 2

Jak urządzić kuchnię cz. 3

Zobacz także:

Jak ergonomicznie urządzić kuchnię

Kolejne etapy układania glazury i terakoty

Wybór koloru ścian w domu z aplikacją od Seleny

Prawidłowe oświetlenie kuchni