Rodzaje okapów kuchennych

Okap kuchenny to jeden z podstawowych sprzętów AGD w naszej kuchni. Jego zadaniem jest usuwanie nieprzyjemnych zapachów oraz pochłanianie oparów i tłuszczów, powstających podczas przygotowywania potraw. Dzięki pracy okapu ściany, meble oraz inne sprzęty kuchenne nie są pokryte tłustym osadem, a zapach gotowanych lub smażonych potraw nie roznosi się po domu. Dodatkowo, okap może być sprzętem, który podkreśli stylistykę kuchni i będzie jej ozdobą.


Na rynku istnieje kilka typów okapów:

• Okapy podszafkowe

Świetnie sprawdzają się w małych, ciasno zabudowanych kuchniach, zajmują mało miejsca. Ich minusem jest najczęściej słaba wydajność. Nie jest to dobre rozwiązanie dla dużych kuchni lub aneksów kuchennych. Mimo to są bardzo popularnym typem, niedrogie, samodzielnie wiszące okapy można powiesić pod szafką kuchenną lub przymontować bezpośrednio do ściany.

fot. Ardo - okap podszafkowy

• Okapy kominowe

Nazywane też okapami przyściennymi, są typem okapów samodzielnie wiszących. Montowane są one nad kuchenką, tuż przy ścianie i posiadają długi, pionowy komin, który maskuje rurę odprowadzającą zanieczyszczenia do szybu wentylacyjnego. Tego typu okap ma najczęściej stalowe wykończenie i proste geometryczne formy, przez co może być doskonałą ozdoba nowoczesnej kuchni.

fot. Ardo - okap kominowy

• Okapy wyspowe

Należą do najdroższych urządzeń, ale i najbardziej zaawansowanych. Przeznaczone są do kuchni, w których płyta grzewcza kuchenki umiejscowiona jest na środku pomieszczenia, na tak zwanej wyspie. Montowane są do sufitu, a nie do ściany, przeważnie nad wyżej wspomnianą wyspą. Składają się z podstawy oraz rury odprowadzającej. Tego typu okapy mają szerokość ok. 90 cm, dlatego kuchnia w której są montowane, powinna mieć co najmniej 20 metrów kwadratowych powierzchni.

fot. Elektrolux - okap wyspowy

Okapy do zabudowy:

• Okapy teleskopowe

Mają dobrą wydajność, a przy tym można je całkowicie schować wewnątrz zabudowy kuchni. Mechanizm oraz powierzchnię pochłaniająca okapu stanowią dno szafki kuchennej, w której zamontowane jest urządzenie. Dodatkowym elementem konstrukcji jest ruchoma szuflada, której wysunięcie powoduje zwiększenie powierzchni pochłaniającej, uruchomienie urządzenia i oświetlenia zamontowanego w okapie. Włącza się go poprzez wsunięcie listwy do pozycji wyjściowej. Dodatkowym plusem okapu teleskopowego jest możliwość przechowywania przypraw i naczyń kuchennych w zamontowanej szafce.

fot. Gorenje - okap teleskopowy

• Wkład

Innym rodzajem okapu do zabudowy jest tak zwany wkład. Urządzenie umieszcza się w spodniej części szafki, podobnie jak okap teleskopowy, jednak nie ma ono wyciąganej listwy zwiększającej powierzchnię pochłaniającą. Wkład jest też zazwyczaj mniej wydajny niż okap teleskopowy.
 

• Okapy narożne

Mają bardzo podobną konstrukcję do okapów kominowych z tym, że montuje się je w kącie pomieszczenia kuchennego.

fot. Faber - okap narożny

• Okapy uniwersalne

Istnieją też okapy uniwersalne przeznaczone do montażu w różnego rodzaju pomieszczeniach kuchennych. Dają one szerokie możliwości zastosowania gdyż mogą być zamontowane zarówno pod szafką jak i samodzielnie.

fot. Amica - okap uniwersalny

• Okap blatowy

Okap blatowy, zgodnie ze swoją nazwą, montowany jest na blacie, natomiast jego silnik mocowany jest pod blatem w szafce. Charakteryzuje się wysoką jakością wykonania, niebanalną stylistyką oraz bardzo dobrymi parametrami. Wykonany jest z inoxu często połączonego ze szkłem przeźroczystym lub czarnym. Okap ten może pracować tylko w obiegu otwartym jako wyciąg. Dzięki swojej budowie idealnie nadaje się do zamontowania nad płytą umieszczoną w rogu zamiast tradycyjnych okapów narożnych, wyspowych, czy też przyściennych.

fot. Mebel Rust - okap blatowy

Wybór okapu zależy od wielu czynników np. ilości miejsca, wystroju kuchni, umiejscowienie otworu wentylacyjnego. Najważniejsze cechy jakie powinien posiadać najlepszy okap kuchenny i na które powinniśmy zwrócić uwagę to:
 

• Filtry
  
  

Filtry przeciw tłuszczowe – mają za zadanie zatrzymywanie w nich cząsteczek tłuszczu, które wydostają się wraz z para wodną podczas gotowania i smażenia. Filtry chronią silnik oraz wewnętrzną obudowę okapu przed nadmiernym zabrudzeniem.

Filtry metalowe – zbudowane z bardzo gęstej, kilkuwarstwowej, metalowej siatki, na której osiada tłuszcz. Okap może mieć jeden lub kilka filtrów. Są skuteczne, mają długa żywotność i co najważniejsze, nie trzeba ich wymieniać. Zabrudzony filtr metalowy wystarczy wymyć w ciepłej wodzie lub w zmywarce.


Filtry węglowe – używa się gdy nie można podłączyć okapu do wentylacji. Jest on niezbędny, jeżeli urządzenie pracuje jako pochłaniacz i przefiltrowane powietrze wraca z powrotem do pomieszczenia. Ten rodzaj filtra pochłania zapachy. Jego różne rodzaje mają jednak różną skuteczność i w zależności od modelu mogą pracować od kilku miesięcy do roku.


Filtry fizelinowe – najczęściej spotykane w okapach pod szafkowych. Wykonane są one z włókniny, która zatrzymuje tłuszcz i zabrudzenia. Takie filtry należy wymieniać co kilka miesięcy. 
 

• Wydajność maksymalna okapu

Wydajność podawana jest w metrach sześciennych na godzinę i informuje o ilości powietrza, jaką okap może przefiltrować w ciągu godziny. To bardzo ważny parametr, dzięki któremu można wybrać okap, który będzie odpowiedni do wielkości pomieszczenia, w którym będzie pracował. Skuteczny okap powinien mieć możliwość przefiltrowania całego powietrza 6 razy w ciągu jednej godziny. Z wydajnością maksymalną wiąże się też głośność działania okapu, która podawana jest w decybelach przy maksymalnej wydajności filtrowania. Jest to ważny parametr, zwłaszcza w przypadku kuchni połączonych z salonem lub jadalnią.
 

• Tryb wyciągu

Jeżeli okap pracuje w trybie wyciągu, zasysane powietrze odprowadzane jest z pomieszczenia przez szyb wentylacyjny. Jest to rozwiązanie, które skuteczniej eliminuje zapachy gotowanych potraw.
 

• Średnica wylotu powietrza

Podłączenie okapu do wentylacji jest rozwiązaniem bardzo praktycznym i wygodnym. Informacja o średnicy wylotu powietrza mówi o wymiarach otworu, do którego dopasowuje się rurę odprowadzającą powietrze do szybu wentylacyjnego.

• Sterowanie mechaniczne i elektroniczne

W zależności od modelu okapy mogą być sterowane mechanicznie i elektronicznie. W przypadku sterowania mechanicznego okap uruchamia się za pomocą przycisków i suwaków, które uruchamiają silnik i oświetlenie. Bardziej zaawansowane urządzenia pozwalają kontrolować się za pomocą panelu dotykowego. W okapie może być zamontowany wyświetlacz elektroniczny pozwalający odczytywać aktualne parametry pracy.

Niemal każdy z okapów kuchennych może pracować zarówno jako pochłaniacz, jak i wyciąg. Jeżeli urządzenie pracuje jako pochłaniacz to zassane powietrze oczyszczane jest w filtrach, a później wydmuchiwane z powrotem do pomieszczenia. W tym trybie pracy okap nie musi być podłączony do szybu wentylacyjnego. W charakterze wyciągu powietrze ulega oczyszczeniu z tłuszczu, a następnie kierowane jest do kanału wentylacyjnego / kominowego na zewnątrz budynku.